Nasıl ölçüyoruz

iOS, uygulamaların başka uygulamaların çaldığı sesi dinlemesine izin vermez; biz de bunu istemezdik. Bu yüzden iki kaynakla çalışırız ve her değer hangisinden geldiğini söyler:

• Ölçülmüş: Apple Sağlık, desteklenen kulaklıklar için kulaklık ses seviyelerini kaydeder. İzninizle bu örnekleri okuruz. Referans bunlardır, ama çoğu zaman dakikalar ya da saatler sonra gelirler.
• Tahmini: anında, ses ayarından ve bağlı kulaklık modeline ait bir yükseklik eğrisinden hesaplanır. Tahmin, yaklaşık ±6 dB ile başlayan bir belirsizlik bandıyla gösterilir.

Kalibrasyon

Her ölçülmüş örnek geldiğinde, aynı dakikalar için yaptığımız tahminle karşılaştırır ve cihazınızın eğrisini ölçüme doğru biraz kaydırırız (örnek başına en fazla 3 dB). Eşleşmeler biriktikçe belirsizlik bandı daralır, yaklaşık ±2 dB'ye kadar. 15 dB'den fazla farklı çıkan örnekler öğrenmeye katılmaz; çünkü bu genellikle farklı bir çıkış cihazı kullanıldığı anlamına gelir. Kişisel kalibrasyon farkınız hesabınıza yedeklenir; böylece yeni bir telefon sıfırdan değil, sizin eğrinizden başlar. Yeni cihazlar, kulaklık modelleri için tipik bir eğriyle başlar.

Geriye dönük düzeltme

Tahmin ettiğimiz bir dönem için ölçülmüş veri geldiğinde grafikler ölçülmüş değerlere geçer ve doz yeniden hesaplanır. Dünkü grafiğin biraz değiştiğini görebilirsiniz; bu, tahminin daha iyi bir sayıyla yer değiştirmesidir.

Ses yüksekliği zaman içinde basit bir ortalamayla değil, ses enerjisi olarak birleştirilir (eşdeğer sürekli seviye, L_eq): çok yüksek seste on dakika, kısık seste bir saatten çok daha ağır basar. Haftalık doz, DSÖ ve ITU'nun güvenli dinleme standardı ITU-T H.870'i kayan yedi gün üzerinden izler.

Bütçe 3 dB değişim oranı kullanır: ses her 3 dB arttığında ses enerjisi iki katına çıkar, yani aynı bütçe yarı sürede tükenir. Bir yetişkin için 40 saat 80 dB, 20 saat 83 dB ya da 10 saat 86 dB ile aynı bütçeyi kullanır. Mevcut hız bütçeyi yedi gün dolmadan bitirecekse, en az beş günlük geçmiş olduğunda uygulama bunu önceden söyler.

Raporlar bağlam için NIOSH tarzı bir günlük doz da gösterir (8 saatte 85 dB, yine 3 dB değişim oranıyla). 70 dB'nin altındaki seviyeler buna sayılmaz.

• Bir şey olması için seviyenin son üç dakikanın büyük bölümünde (sürenin %70'inde) sınırın üzerinde olması gerekir; tek bir yüksek an uyarı başlatmaz.
• Önce dinleyen kişiye nazikçe hatırlatılır. Ebeveynlere yalnız başlangıçtan yaklaşık on dakika sonra ses hâlâ yüksekse haber verilir.
• Histerezis: bir uyarı açıldıktan sonra kapanması için seviyenin sınırın 3 dB altına inmesi gerekir; böylece sınır civarında gidip gelen bir şarkı uyarıyı açıp kapatmaz.
• Aynı uyarı 60 dakika boyunca tekrarlanmaz; bunun yerine mevcut olay güncellenir.
• Veri eksik olduğunda uyarı durumu sıfırlanmaz ya da tahmin edilmez, dondurulur.

Bir seans sırasında baş hareketi sensörlü kulaklıklar başın yönelimini saniyede yaklaşık 25 kez bildirir. Telefonda bu sinyali süzer ve başın öne eğimini (pitch) kısa bir “dik otur” kalibrasyonuyla karşılaştırırız. Ham hareket verisi telefondan hiç çıkmaz; yalnız durum değişiklikleri (dik, öne eğik, yana yatık, ölçülemiyor) ve seans özeti eşitlenir.

• Histerezis: 12° ile 20° arasında sayaç işlemeye devam eder, çünkü gerçek başlar salınır. Bu olmadan gerçek eğilmeler neredeyse hiç sayılmıyordu.
• Kayma telafisi: uzun ve sakin seanslarda dik duruş referansı çok yavaş güncellenir; böylece kulağa oturan kulaklıklar sahte eğilme yaratmaz. 20° ve üzerindeki gerçek eğilmeler bu güncellemeye asla katılmaz.
• Ölçülemiyor: yürümek, araçta olmak, uzanmak ya da gevşek kulaklık ölçümü durdurur. Bu süre kimsenin lehine ya da aleyhine sayılmaz.
• Hatırlatma bütçesi: günde en fazla 3 hatırlatma, aralarında en az 20 dakika; yalnız eğilme bir dakikadan uzun sürer ve ardından 30 saniye içinde düzeltilmezse.

• Düşme: kulaklıktan gelen keskin bir ivme tepesi (2,5 g'nin üzerinde), ardından 3 saniye içinde hareket sensörünün kopması; bu sırada ses hâlâ kulaklığa gidiyordur. Önce dinleyen kişiye sorulur. Kimse cevap vermezse ve kulaklık 2 dakika içinde yeniden bağlanmazsa ebeveynler o anki konumla birlikte uyarı alır.
• Kulaklıkları kutuya koymak farklı görünür: az hareket, ardından birkaç saniye sonra bağlantının kopması. Yanlış alarmları önlemek için bu deseni kullanırız.
• Geride kalma: kulaklıkların bağlantısı kopar, kutuya konmuş gibi görünmez, 10 dakika içinde yeniden bağlanmaz ve telefon uzaklaşıyordur (yürüyerek, araçla ya da 150 m'den fazla). Dinleyen kişi ve ebeveynler son bağlı konumla birlikte uyarı alır.

• Tahminler içeriğin kendi yüksekliğini bilemez: aynı ses ayarında sakin bir podcast ile yüksek bir şarkı aynı tahmini verir. Bu yüzden belirsizlik bandını gösterir ve ölçülmüş değerleri tercih ederiz.
• iOS uygulamayı tamamen askıya aldığında ve hiçbir şey çalmadığında düşme algılanamaz. Geride kalma tespiti yalnız uygulama uyanıkken çalışır.
• Arka plan güncellemeleri iOS'un izin verdiği sıklıkta gelir. Panel verinin ne kadar taze olduğunu her zaman gösterir.
• Eşikler gerçek kayıtlarla ayarlanır; bunlar mutlak doğrular değil, varsayılanlardır. Değiştirebiliriz; değiştirdiğimizde bu sayfayı güncelleriz.

Yöntemlerimizle ilgili sorularınız mı var? Bize sorun.